Klasik aracı kışlamaya almak, üzerini örtüp kapıyı kapatmak değildir. Aracın kışı hasarsız geçirip geçirmeyeceğini belirleyen şey, motorun içinde ne bıraktığınızdır. Duran bir motorda en büyük düşman soğuk değil, nemdir — ve bu rehberin ana konusu tam olarak buna karşı ne yapıldığıdır.
Duran motorda ne oluyor?
Motor durduğu anda silindir cidarlarındaki, supap sapları ve eksantrik yüzeylerindeki yağ filmi yerçekimiyle aşağı süzülmeye başlar. Birkaç hafta içinde bu yüzeylerin bir kısmı çıplak metal olarak kalır. Garajdaki hava ise sıcaklık değiştikçe motor içinde yoğuşur; kullanılmış yağın taşıdığı asit kalıntılarıyla birleşen bu nem, korunmasız metal yüzeyde noktasal korozyon (pitting) başlatır.
Bahar geldiğinde motor çalışır, araç sorunsuz görünür. Hasar görünmez ama gerçektir: silindir cidarındaki mikro çukurcuklar segman aşınmasını hızlandırır, eksantrik yüzeyindeki korozyon lob aşınmasının başlangıç noktası olur. Bir klasik motoru yılda birkaç bin kilometre yapan sahibinin farkında olmadan yıprattığı yer, çoğunlukla yolda geçen aylar değil, garajda geçen aylardır.
Asıl çözüm: saklama yağı (preservation oil)
Normal motor yağı çalışmak için tasarlanmıştır; durmak için değil. Saklama yağı ise tam tersi bir işi yapar: yüksek oranda korozyon önleyici ve yapışma (film tutunma) katkısı içerir, metal yüzeye kimyasal olarak bağlanan ve aylarca aşağı süzülmeyen bir koruyucu tabaka bırakır.
Classic Preservation Oil 20w50 tam bu iş için üretilmiştir. Kullanımı basittir:
- Kışlamaya almadan önce sıcak motorda mevcut yağı ve filtreyi boşaltın — kullanılmış yağdaki asit ve nem motorda kalmamalı.
- Yeni filtreyi takıp motoru saklama yağıyla doldurun.
- Motoru çalışma sıcaklığına gelene kadar çalıştırın. Bu adım şart: yağın tüm yüzeylere ulaşıp koruyucu filmi bırakması için dolaşması gerekir.
- Aracı bu yağla bekletin.
- Sezon açılışında saklama yağını boşaltın ve motorun kalıcı yağına geçin — Classic Sport 20w50 veya Classic Pistoneeze 20w50.
Bir kışlama dönemi için harcanan bu yağın maliyeti, bir motor revizyonunun yanında konuşulacak bir rakam değildir. Rakiplerin çoğunda bu kategoride bir ürün bulunmaz; motorunu kışlamaya alan klasik sahibinin elindeki tek gerçek seçenek budur.
Saklama yağı kullanmayacaksanız
En azından taze yağ bırakın. Kullanılmış yağla kışlamaya girmek, motorun içine asit ve nem hapsetmek demektir. Bu durumda taze Classic Pistoneeze 20w50 ile değişim yapın, motoru sıcaklığa getirip dolaştırın ve öyle bekletin. Bu, saklama yağının yerini tutmaz ama hiçbir şey yapmamaktan çok daha iyidir.
Yakıt sistemi: ikinci kritik nokta
Türkiye'de satılan benzinin etanol içeriği, karbüratörlü ve eski enjeksiyonlu sistemler için kışlama döneminde ayrı bir risktir. Etanol havadan nem çeker; depoda duran yakıt aylar içinde faz ayrışmasına uğrar, depo tabanında su birikir ve çelik depoda pas, karbüratörde beyaz oksit birikintisi başlar.
Depoyu ağzına kadar doldurun — boş hacim ne kadar azsa yoğuşacak nem o kadar az olur — ve Tank Safe ile yakıtı stabilize edin. Kurşunsuz benzin kullanan supap yuvası korumasız bir motorda ayrıca VSPe Power Plus Multi Shot ekleyin; böylece sezon açılışındaki ilk çalıştırmalarda supap yuvası koruması ilk turdan itibaren devrede olur. Ayrıntı için etanol rehberimize bakabilirsiniz.
Soğutma devresi
Duran soğutma devresi de korozyona açıktır; özellikle alüminyum kafa ile dökme demir bloğun bir arada olduğu klasik motorlarda galvanik korozyon kışlama döneminde sessizce ilerler. Antifriz oranını kontrol edin ve Extra Cool ile korozyon korumasını güçlendirin.
Akü, lastik ve garaj
- Akü: Akü koruyucu (trickle charger) bağlayın ya da aküyü çıkarıp serin ve kuru bir yerde, zeminle temas etmeyecek şekilde saklayın.
- Lastik: Basıncı normalin üzerine çıkarın; mümkünse aracı sehpaya alın. Aylarca aynı noktada duran lastikte düz nokta (flat spot) kalıcı olabilir.
- Nem: Garajın kuru olması, üstünü örtmekten daha önemlidir. Nemli bir garajda hava geçirmeyen branda, altında yoğuşma yaratarak faydadan çok zarar verir. Nefes alan bir örtü ve mümkünse nem alıcı kullanın.
- El freni: Çekmeyin — balata kampanaya yapışır. Aracı takoz veya vitesle sabitleyin.
Kışlama süresince: çalıştırmalı mı?
Yaygın alışkanlık ayda bir motoru çalıştırıp birkaç dakika rölantide tutmaktır. Bu, iyi niyetli ama yanlış bir uygulamadır. Motor çalışma sıcaklığına ulaşmadan kapatıldığında egzozdan atılamayan su buharı yağa karışır, karter içindeki nemi artırır ve yağın koruyucu filmini bozar. Yani her kısa çalıştırma, koruma yerine nem ekler.
Kural nettir: ya motoru gerçekten ısıtacak ve yağ sıcaklığını çalışma değerine çıkaracak kadar çalıştırın (kısa bir tur dahil), ya da hiç dokunmayın. Saklama yağıyla kışlamaya alınmış bir motor, tüm dönem boyunca hiç çalıştırılmadan beklemek üzere hazırlanmıştır.
Sezon açılışı
İlk çalıştırmadan önce yağ seviyesini, hortumları ve kaçakları kontrol edin. Saklama yağını boşaltıp filtreyle birlikte kalıcı yağa geçin. Ateşlemeyi devre dışı bırakıp motoru yağ basıncı oluşana kadar marşla çevirmek, ilk ateşlemeyi kuru yüzeyle karşılamamak için iyi bir alışkanlıktır. Depodaki yakıt bir kışı Tank Safe ile geçirdiyse kullanılabilir; katkısız geçirdiyse boşaltıp yenilemek daha güvenlidir.
